စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက် ၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်
တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် သံတမန်တစ်ဦးကို တစ်ဖက်နိုင်ငံကနေ နှင်ထုတ်ပြီး နိုင်ငံတွေကြား တင်းမာမှုတွေ တိုးလာပြီးနောက် တစ်ရက်အကြာ အကြံပေးချက် ထွက်ပေါ်လာတာပါ။ ဆစ်ခ် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး အသတ်ခံရမှုမှာ အိန္ဒိယပြည်နယ်နှင့် ဆက်စပ်နေသည့် “ယုံကြည်ရလောက်သော စွပ်စွဲချက်များ” ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနေသည်ဟု ကနေဒါဘက်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အိန္ဒိယကတော့ ဒီစွပ်စွဲချက်တွေဟာ အဓိပ္ပါယ်မဲ့တယ်လို့ အခိုင်အမာ ငြင်းဆိုထားပါတယ်။
ကနေဒါနိုင်ငံသား Hardeep Singh Nijjar အသတ်ခံရမှုမှာ အိန္ဒိယအစိုးရရဲ့ အေးဂျင့်တွေ ပါဝင်ပတ်သက်မှုရှိမရှိ ထောက်လှမ်းရေးအေဂျင်စီတွေက စုံစမ်းစစ်ဆေးနေတယ်လို့ ဝန်ကြီးချုပ် Justin Trudeau က တနင်္လာနေ့မှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အိန္ဒိယက သူ့ကို 2020 ခုနှစ်မှာ အကြမ်းဖက်သမားအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။
Nijjar သည် ဇွန် ၁၈ ရက်က British Columbia မြို့ရှိ Sikh ဘုရားကျောင်း အပြင်ဘက်တွင် မျက်နှာဖုံးစွပ် သေနတ်သမား နှစ်ဦးမှ ၎င်း၏ ကားအတွင်း ပစ်သတ်ခြင်းကိုခံခဲ့ရပါတယ်။”ကနေဒါမြေမှာ ကနေဒါနိုင်ငံသားတစ်ဦးကို သတ်ဖြတ်မှုမှာ နိုင်ငံခြားအစိုးရရဲ့ ပါဝင်ပတ်သက်မှုဟာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာကို လက်မခံနိုင်စရာ ချိုးဖောက်မှုတစ်ခုပါပဲ” ဟု Mr Trudeau က ကနေဒါပါလီမန်တွင် တနင်္လာနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
အိန္ဒိယ ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများ ကြီးထွားလာခြင်းနှင့် ကနေဒါတွင် နိုင်ငံရေးအရ အမုန်းပွားစေသော ရာဇ၀တ်မှုများနှင့် ရာဇ၀တ်အကြမ်းဖက်မှုတွေကြောင့် အိန္ဒိယ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက ဤအကြံပေးချက်ကို ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
အိန္ဒိယအစိုးရသည် ခါလစ်စတန်အတွက် အနောက်နိုင်ငံများတွင် ဆစ်ခ်ခွဲထွက်ရေးသမားများ၏ တောင်းဆိုချက်များ သို့မဟုတ် ဆစ်ဘူမျိုးတွေအတွက် သီးခြားမွေးရပ်မြေတောင်းဆိုမှုတွေကို မကြာခဏ ပြင်းပြင်းထန်ထန် တုံ့ပြန်လေ့ရှိသည်။
ခါလစ်စတန်လှုပ်ရှားမှုသည် ဆစ်ခ်အများစုနေထိုင်ရာ ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်တွင် အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းမှုနှင့်အတူ 1980 ခုနှစ်များတွင် အိန္ဒိယတွင် အထွတ်အထိပ်သို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။
Khalistan လှုပ်ရှားမှုသည် ပန်ဂျပ်ဒေသတွင် Khalistan ဟုခေါ်သော လူမျိုးရေးဘာသာရေး အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံကို ထူထောင်ခြင်းဖြင့် ဆစ်ခ်လူမျိုးများ၏ မွေးရပ်မြေကို ဖန်တီးရန် ခွဲထွက်ရေးလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။
၎င်းကို အင်အားဖြင့် ချေမှုန်းခဲ့ပြီး ယခုအခါ အိန္ဒိယတွင် ပဲ့တင်ထပ်မှု အနည်းငယ်သာ ရှိသော်လည်း ကနေဒါ၊ ဩစတေးလျနှင့် ယူကေကဲ့သို့သော နိုင်ငံများတွင် ဆစ်ခ်လူမျိုးအချို့ကြားတွင် ရေပန်းစားနေဆဲဖြစ်သည်။
ကနေဒါနိုင်ငံသည် ပန်ဂျပ်ပြင်ပတွင် ဆစ်ခ်ဘာသာဝင်ဦးရေ အများဆုံးရှိပြီး ခါလက်စတန်လိုလားသော ဆန္ဒပြပွဲများကို မြင်တွေ့ရသည်။
“ထို့ကြောင့် အိန္ဒိယ နိုင်ငံသားများသည် ကနေဒါရှိ ဒေသများနှင့် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော နေရာများသို့ ခရီးသွားခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရန် အကြံပြုထားသည်” ထုတ်ပြန်ထားပြီး ကနေဒါသည် ထိုနေရာတွင် ခိုလှုံနေကြရသော Khalistani အကြမ်းဖက်သမားများနှင့် အစွန်းရောက်များထံမှ အာရုံပြောင်းရန် ကြိုးပမ်းနေသည်ဟု အိန္ဒိယက ပြင်းပြင်းထန်ထန် တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။
Ottawa ၏အကြံပေးအဖွဲ့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတစ်ဝှမ်းတွင် အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုအန္တရာယ်ကြောင့် ၎င်း၏နိုင်ငံသားများအား “သတိထားကြီးစွာထားရန်” တိုက်တွန်းထားသည်။
အိန္ဒိယအနောက်မြောက်ပိုင်း၊ မဏိပူရ ပြည်နယ်မှာ တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စု အဓိကရုဏ်းရဲ့နောက်ဆက်တွဲအနေနဲ့ လူမျိုးရေးပဋိပက္ခတွေနဲ့ ပြင်းထန်နေဆဲဖြစ်ပါတယ်။
Ref : BBC
Photo : India post English